Σχολική τσάντα και παιδική σκολίωση: Συνδέονται;

 

Η φορτωμένη με πολλά βιβλία σχολική τσάντα, συμβολίζει το βάρος της γνώσης αποτελώντας το απαραίτητο εφόδιο κάθε μικρού μαθητή. Το βάρος αυτό, όμως δεν χρειάζεται να μετατίθεται και στους μικρούς ώμους και τη σπονδυλική στήλη των παιδιών. Η συζήτηση για το κατά πόσο επιβλαβή είναι τα υπερφορτωμένα σχολικά σακίδια εξακολουθεί να υπάρχει, καλώντας μας να βρούμε λύσεις.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση του Harvard Health, η συνεχής πίεση από το βάρος της τσάντας οδηγεί σε λανθασμένες συνήθειες, όπως η κακή στάση σώματος, η τάση για κύρτωση της πλάτης με μακροπρόθεσμο κίνδυνο ακόμη και τη συμπίεση δίσκων της σπονδυλικής στήλης. Γι’ αυτό και το απαραίτητο αυτό σχολικό αξεσουάρ πρέπει να επιλέγεται, όχι για την ευχάριστη εμφάνισή του, αλλά κυρίως για τον σωστό σχεδιασμό του, καθώς και να αντικαθίσταται σε περίπτωση φθοράς.

Η Karen Jacobs, κλινική Καθηγήτρια στο τμήμα Εργοθεραπείας του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, Πρόεδρος του Αμερικανικού Συλλόγου Εργοθεραπείας και εκπρόσωπος για την Eθνική Μέρα Ενημερότητας για τη Σχολική Τσάντα (National School Backpack Awareness Day), μίλησε στο Goop για το πώς να αντιμετωπίσουμε το βάρος της σχολικής τσάντας, αποφεύγοντας τους πόνους στην πλάτη και τις ενδεχόμενες σωματικές δυσμορφίες των παιδιών.

Για την Jacobs, το πρόβλημα με τη σχολική τσάντα οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Το μέγεθος της τσάντας είναι πολλές φορές πιο ογκώδες από τον σωματότυπο του παιδιού, ενώ λείπουν και οι απαραίτητες προσθήκες αυξομείωσης από τον σχεδιασμό της.

Τα χαρακτηριστικά της σωστής τσάντας

 

                                                                         Branislav Novak/EyeEm/Getty Images

 

Το σωστό σχολικό σακίδιο πρέπει να περιλαμβάνει διπλά ενισχυμένους ιμάντες ώμου με μαξιλαράκια, καθώς και ενίσχυση στο σημείο της πλάτης και ελαφρύ, διαπνέον υλικό. Οι ενισχυμένοι ιμάντες ώμου είναι οπτικά πιο φαρδείς, από τον πιο βασικό τύπο και μπορούν να βοηθήσουν να εξισορροπηθεί η κατανομή του βάρους του σακιδίου. Τα μαξιλαράκια που βρίσκονται στην επένδυση του ιμάντα βοηθούν ώστε να αποφευχθεί το αίσθημα «τσιμπήματος» του τραπεζοειδούς μυός, που αποτελεί συχνότερο φαινόμενο με τους απλούς ιμάντες.

Επειδή τα παιδιά περνούν από δρόμους που δεν είναι σωστά φωτισμένοι, το σακίδιο πρέπει ακόμη να έχει κάποιο μικρό φωτάκι ή ανακλαστήρες για καλύτερη ορατότητα και πλευρικές τσέπες. Οι τσάντες με πολλά μικρά τμήματα είναι λιγότερο επιθυμητές γιατί τα παιδιά τείνουν να παραγεμίζουν τις τσάντες τους με παιχνίδια ή άλλα αχρείαστα αντικείμενα κάνοντας έτσι το σακίδιο ακόμη βαρύτερο απ’ ό,τι πρέπει να είναι. Μία επιπλέον εφαρμογή, οι ιμάντες στήθους ή καλύτερα και ισχίου, κατανέμουν το βάρος του σακιδίου στο σώμα των παιδιών καλύτερα, αφού το βάρος μεταφέρεται από τους ώμους στους γοφούς, προσφέροντας καλύτερη αντοχή.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα πότε το σακίδιο εφαρμόζει σωστά στην πλάτη του παιδιού μας, πρέπει αυτό να εφάπτεται «σαν τρίγωνο στην πλάτη του. Η κορυφή του σακιδίου δεν πρέπει να είναι υψηλότερη από τις ωμοπλάτες του παιδιού, καθώς δεν θέλουμε το σακίδιο να στηρίζεται στο λαιμό του. Το σακίδιο, ειδικά για τα μικρά παιδιά πρέπει να είναι αρκετά μικρό, ώστε να ταιριάζει στις πλάτες τους». Όσο cool και χαλαρό κι αν δείχνει, το σακίδιο ριγμένο στον έναν ώμο είναι ένας πολύ λανθασμένος τρόπος τοποθέτησης, καθώς επιβαρύνει μονόπλευρα τον έναν ώμο, αποτελώντας την αιτία για έντονο πόνο και ενδεχομένως μυϊκό σπασμό.

Η οργάνωση της τσάντας είναι ένας ακόμη δόκιμος τρόπος σωστής κατανομής του βάρους. Τα βαρύτερα βιβλία πρέπει να τοποθετούνται πρώτα και προς τη μέση του σακιδίου, ώστε να βρίσκονται πιο κοντά στον κορμό του σώματος.

Σχετικά με την επιλογή των σακιδίων με ροδάκια, η Jacobs προειδοποιεί ότι οι γονείς θα πρέπει πρώτα να βεβαιωθούν ότι τα παιδιά δεν θα χρειάζεται να τα σηκώνουν για μεγάλο διάστημα, κουβαλώντας τα για παράδειγμα πάνω από σκάλες, με κίνδυνο να τραυματιστούν ή να τα φορτώσουν στην πλάτη τους, καθώς σχεδιαστικά είναι βαρύτερα και δεν εφάπτονται σωστά στο σώμα τους, επιβαρύνοντας περισσότερο την κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση, τα παιδιά που κουβαλούν τα σχολικά σακίδια, όταν χρειάζεται να στέκονται όρθια με το βάρος για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως για παράδειγμα στη στάση λεωφορείου, θα πρέπει να τα αφαιρούν για λίγο από τους ώμους τους, επιτρέποντας μία σύντομη ανάπαυση.

Ευτυχώς το πρόβλημα του υπερβολικού φόρτου βιβλίων αναμένεται να λυθεί με… ψηφιακό τρόπο. Ένα ευχάριστο επακόλουθο των νέων τεχνολογιών της εποχής μας είναι και η χρήση tablets, εισάγοντας σταδιακά στις σχολικές αίθουσες τη χρήση ψηφιακών αναγνωστικών βιβλίων και εγχειριδίων και μειώνοντας έτσι σημαντικά τον όγκο βάρους των παραδοσιακών βιβλίων.

Catherine Delahaye/ Getty Images

 

Η υπαιτιότητα της σχολικής τσάντας στα παιδικά σκελετικά προβλήματα

Σχετικά με το βάρος του σακιδίου, αν και περασμένες έρευνες έχουν υποδείξει ότι αυτό δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 10 με 15% του συνολικού βάρους του ίδιου του παιδιού, οι νέες μελέτες δεν βρίσκουν επαρκή συσχέτιση των δύο συνισταμένων, με την καταλληλόλητα του βάρους να διαφέρει για κάθε περίπτωση παιδιού. Για την Jacobs, δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής μία ολοκληρωμένη έρευνα σε εκτεταμένο γεωγραφικό εύρος που να παρατηρεί και να καταγράφει την εξέλιξη των παιδιών που κουβαλούν βαριές σχολικές τσάντες, έχοντας θέσει σαν προσωπικό της στόχο την παρατήρηση παιδιών από την προσχολική αγωγή μέχρι το κολλέγιο.

Συνεπώς δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστική ευθύνη στα σχολικά σακίδια για τους μακροχρόνιους πόνους στην πλάτη ή τραυματισμούς, καθώς η τεχνολογία και η καθιστική ζωή είναι επιπρόσθετοι παράγοντες που αθροιστικά συνεισφέρουν στο πρόβλημα. Ειδικότερα για το ζήτημα της σκολίωσης, της πλάγιας δηλαδή παρέκκλισης της σπονδυλικής στήλης σε σχήμα C, τα αίτια εμφάνισής της είναι συνήθως αγνώστου αιτιολογίας μιλώντας έτσι για «ιδιοπαθή σκολίωση» και πολλές φορές οφείλονται σε κληρονομικότητα.

Η αντιμετώπιση των πόνων στην πλάτη και της σκολίωσης

Καθώς, όμως ο κίνδυνος εμφάνισης της σκολίωσης αυξάνεται στην περίοδο της μέγιστης ανάπτυξης, κατά την εφηβεία, για τα κορίτσια στην ηλικία των έντεκα ετών και για τα αγόρια στην ηλικία των δεκατριών, είναι σημαντική η ύπαρξη μιας ήπιας, έστω, μορφής άσκησης στο καθημερινό τους πρόγραμμα.  Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι τα μικρά παιδιά με προβλήματα στην πλάτη αντιμετωπίζουν ενοχλήσεις και στην μετέπειτα ενήλικη ζωή τους, καθιστώντας εξίσου απαραίτητη την ανάγκη να ενδυναμώσουν το μυϊκό τους σύστημα από νωρίς με τις κατάλληλες ασκήσεις.

Μία ιδανική μορφή άσκησης για πολλούς θεωρείται η κολύμβηση, γυμνάζοντας αρμονικά και ευχάριστα το σώμα σε επαφή με το υγρό στοιχείο, χωρίς τραυματισμούς, επιβάρυνση της σπονδυλικής στήλης και των αρθρώσεων, χάρη στην άνωση του νερού. Πιο στοχευμένα για την αντιμετώπιση της σκολίωσης, προτείνονται και εξειδικευμένες ασκήσεις, που επικεντρώνονται στην αύξηση της κινητικότητας του σημείου του κυρτώματος που είναι δύσκαμπτο. Γι’ αυτό το σκοπό είναι απαραίτητη η ενδυνάμωση των αδύναμων μυών με στροφικές και συμμετρικές ασκήσεις, για να επιτευχθεί συμμετρία και ισορροπία και στα δύο ημιμόρια της πλάτης.

Ιμάντας πλάτης για ενήλικες και παιδιά

Γνωρίζοντας ότι η κακή στάση σώματος και η κύρτωση της πλάτης με το πέρασμα του χρόνου γίνονται μια παγιωμένη, επιβλαβής συνήθεια, που δεν αλλάζει εύκολα, η Christou1910, δημιούργησε ένα καινοτόμο, επιδεσμικό προϊόν για την ελάφρυνση της πλάτης με «εκπαιδευτικό» χαρακτήρα τόσο για τους ενήλικες όσο και για τα παιδιά. Ο ιμάντας πλάτης ξεκουράζει την επιβαρυμένη πλάτη, κρατώντας τους ώμους ψηλά και δημιουργώντας μία φυσική αίσθηση stretching, βοηθώντας τη σπονδυλική στήλη, την πλάτη και τον αυχένα να ξεπιαστούν.

Λειτουργώντας καθημερινά σαν personal trainer για τη σωστή, «περήφανη» στάση της πλάτης μας, ο ιμάντας εμποδίζει την τάση για καμπούριασμα ενώ περπατάμε, στεκόμαστε όρθιοι ή καθόμαστε. Με φιλικά για το δέρμα υλικά και μαλακά μαξιλαράκια κάτω από τις μασχάλες, τα παιδιά μπορούν να φορούν τον ιμάντα, έστω τριάντα λεπτά με μία ώρα κάθε ημέρα, βοηθώντας τους ώμους και την πλάτη να ανακουφιστούν ειδικά μετά το κουβάλημα της σχολικής τσάντας ή της πολύωρης μελέτης στο σχολείο. Αν και όπως είπαμε η σκολίωση δεν αποδίδεται σε συγκεκριμένα παθολογικά αίτια, ο ιμάντας υποβοηθά την πάσχουσα πλάτη και την επαναφέρει στη σωστή της στάση, εμποδίζοντας την χειροτέρευσή της.

Γι’ αυτό και την επόμενη φορά που θα βρεθείτε στο σούπερμαρκετ, μαζί με τα υγιεινά τρόφιμα και σνάκ που επιλέγετε για τα παιδιά σας, μπορείτε πολύ απλά να συμπεριλάβετε στις αγορές σας και τον ιμάντα πλάτης από το stand της Christou1910 στο τμήμα καλλυντικών (δείτε τη λίστα εδώ), επιλέγοντας ένα προστατευτικό αξεσουάρ υγείας, που θα διορθώσει την κακή στάση του σώματος που τόσο συχνά τα ταλαιπωρεί!

Γνωρίζατε ότι:

  • Στη χώρα μας, σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, το βάρος της σχολικής τσάντας κυμαίνεται στα δημοτικά σχολεία από 4 – 7 κιλά, ενώ στην Ιρλανδία και την Αμερική φθάνει και τα 12 κιλά. Σε μια πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία το μέσο βάρος της σχολικής τσάντας παιδιών ηλικίας 11 – 12 χρονών ήταν 9,3 κιλά, δηλαδή περίπου 22% του βάρους σώματος τους. Οι σχολικές τσάντες κάποιων παιδιών ζύγιζαν μέχρι 16,3 κιλά, δηλαδή σχεδόν το μισό βάρος σώματος τους.
  • Σε περίπτωση που μια σχολική τσάντα είναι πολύ βαριά, λειτουργεί σαν αντιθετική δύναμη που έλκει το παιδί προς τα πίσω, αναγκάζοντας το να χρησιμοποιήσει το σώμα του σαν αντίβαρο, αλλάζοντας τη στάση του σώματός του, καμπουριάζοντας ή σπρώχνοντας τη λεκάνη προς τα εμπρός.